- Skal du verkeleg jobbe i permisjonen? Det spørsmålet har eg fått høyre eindel i det siste, når folk spørr om eg gledar meg til permisjonen. Men jo, eg skal verkeleg jobbe i permisjonen, både heimifra og med babyen med på kontoret, og takkar samstundes NAV for at dei har fleksible løysningar. Eg hadde ein gong ein draum om å vere heime på fult til førstemann var to år. Eg har alltid vore bevisst på utdanning og karriere, men følte at eg trygt kunne ta ein liten pause for å dyrke småbornslivet ei lita stund. Eg har sett for meg sjølv barbeint og gravid på kjøkenet med ein småtass hengande om beinet, fram til dei vart ca. 2 år gamal. Det vart ikkje slik. Ikkje berre har me klart og tydeleg ikkje økonomi til noko slikt, sjølv ikkje etter å ha kutta ned på det som kan kuttast ned på. Men eg er ikkje skapt til å gå heime for fult.

Når eg gjekk heime i permisjonen med førstemann vart eg nærmast deprimert. Det er eit sterkt ord så eg vil ikkje bruke det, men eg kjende meg isolert, til tidar frustrert, og nedstemd. Det gjorde vondt, veldig vondt, for eg ville jo gjerne nyte det å vere heime med småen. Men ei god stund før permisjonen var ferdig, kjende eg meg ganske einsam, avskåra frå verda og trøytt. Spørsmålet hald fram med å kverne i hovudet mitt: var eg ei dårleg mor? Uansett; når permisjonen min var ferdig og pappakvoten tok til, forlot eg draumen om utvida perm og kom meg i arbeid.

Etter mykje om og men, fekk eg draumejobben; nemleg jobbe som miljøvernar i friviljug organisasjon og få betalt for det. Arbeidstida var både deltid og med heimekontor, slik at eg var meir heime enn på jobb, men nok på jobb at eg trivdast best med å vere heime. Det gav ei god kjensle å kunne kysse poden hadet og seie: “no skal mamma på jobb for å redde verda”, trygg på at far og sønn kosa seg heime dei timane eg var vekke. Når me seinare flytta til meir sentrale strøk og eg byrja å gå i open barnehage med småen, dei dagane eg var heime, løsna det for alvor, og eg kunne verkeleg nyte det å vere heime.

Men om eg jobbar “for mykje” i periodar kunne eg få dårleg samvit og skamkjensle fordi eg ikkje var meir heime, så balanse er nøkkelordet for meg. Av og til kjendes det ut som “delttidsarbeid” har vorte eit skjellsord, men for meg og mine er det det einaste som funkar. Og for at ikkje far skal svi for at mor tjener mindre, kuttar me kostnadar ved levemåtar og forbruk. Mindre forbruk = mindre jobb = meir fritid. Ikkje minst er dettte meir miljøvenleg for ein planet som allereie er overbelasta av alt forbruket vår og som strengt tatt ikkje tålar det stadige presset etter økt økonomisk vekst. Men denne filosofien fortjener fleire ord enn dette, så det for kome seinare i eit eige blogginnlegg.

Det gjer vondt når eg ikkje klarar å leve opp til dei forventningane eg har til meg sjølv, særs dei krava eg har til meg sjølv som mor. Nokre gongar må eg innsjå at krava ikkje er mine, men påvirkningar utanfrå, og eg må heller finne min eigen veg som mor. Eg må lære meg at eg er god nok når eg gjer mitt beste. Dette med å vere heime mot å vere i arbeid, var spesielt sårt, fordi eg kjende meg omringa av sterke meiningar. Kva er rett og galt? Ingen av delane, kom eg fram til, og bestemde meg for å blåse i kva alle andre tenkte. Har ikkje eg det bra med meg sjølv, så går det ut over morsrolla mi. Det hjelper ikkje poden å ha ei mor som tassar rundt med dårleg samvit eller kjenner seg einsam.

Eg fekk høyre at det kunne vere like skadeleg for dei små å ha ei mor heime som eigentleg lengta ut, som å ha ei mor som var på jobb, og kvar samspelet vart prega av mor sin dårlege samvit fordi ho ikkje var meir heime. Med andre ord; prøv å finn din eigen veg så framt det er mogeleg. Likevel kan det stikke sårt i meg når eg les/høyrer om lukkelege mødre som er heime dei første åra. Eg skulle gjerne ha vore ein av dei, men fekk det ikkje til, både fordi eg vart nedstemd og me ikkje hadde råd. Då lyt eg minne meg på at eg må slutte å sutre, for livet er faktisk ganske fantastisk som det er. Det at eg vart nedstemd når eg gjekk heime for fult, bør eg ta som eit teikn at den draumen der, var om eit liv som ikkje var mitt, som eg ikkje passa til, og heller vere takksam for at eg kan skape eit liv med val eg kan stå for, eit liv som er meg.

Så dimed skal eg ha gradert permisjon, og er takksam for at det er mogeleg. Eg skal ta med meg babyen på kontoret ein dag i veka, og ellers jobbe heime. At timane på kontoret ikkje er så effektive som vanleg, har sjefen forståelse for, for han vil helst at eg skal halde kontakten med arbeidsmiljøet og ikkje “skli ut”. Noko som høyrest lurt ut. Så eg står kan hende ikkje barbeint og gravid på kjøkenet, men det er slett ikkje så verst å sitje gravid og med høge hælar på kontoret, heller.

Hadde eg hatt same timeplan som enkelte ungar i dag så hadde eg vore sjukemeld for lenge sidan. Då tenkjer eg på den heidundrande aktivitetsplanen både med barnehage/skule og fritidsaktivitetar etterpå. Eg tykkjer at barndommen i dag vert meir og meir redigert, tilrettelagt og borna vert stadig underhaldt, pedagogisk oppdratt, og tilrettelagt for, under konstant overvakning frå ein vaksen. Det er ei stram line ein lyt balansere på for å vere SuperMamma med Velfungerande Born. Dette er i alle høve det inntrykket eg sit att med når eg høyrer/les om tidsklemma, og om alle krava/idealer retta mot borna, og ikkje minst idealane retta mot supermammaene.

Framleis har eg så små born at eg slepp, til ein viss grad, vekk i frå dette kjøret. Samstundes så fekk det meg til å tenke litt på korleis eg kavde når poden først var fødd. Dette er eit lite hjartesukk, ettersom eg, som nybakt mor, las i bøker og fekk råd i bøtter og spann, om alt frå oppdragelse, korleis babyer skal sove, og om alle slags tilbod om alt får babysong til svømjing til massasje. Det einaste eg eigentleg hadde lyst til dei første månadane, var å gjøyme meg heime, stirre nyforelska på babyen min, og berre kose. Oppdragelse? Poden er knapt 20 månadar no, og framleis vil eg ikkje tenkjer på oppdragelse endå. Han skal utforske verda, eg skal nyte tida så godt det lar seg gjere (sjølv om ordet “nyte” er litt fjernt når eg innimellom gjøymer meg på badet for å gråte litt når trassen til poden vert for stor og søvntiden min for liten).

Uansett, eg stressa mykje før. Etterkvart så gjekk det opp for meg at guten min åt og sov etter sitt mønster, og det var meir rett enn det som stod i bøkene. Eg skulle ynskje at eg hadde byrja med samsoving mykje før, for snarare enn at eg ødela søvnmønstra hans, som Dei Støre Bøkene åtvara om, så var det einaste løysing på alle i huset fekk sove nok og var nøgde (sjølv om eg veit fleire med heilt motsatt erfaring frå samsoving). Dette er berre eit par eksemplar på kvar eg og guten ikkje passa saman med dei formelle råda, men poenget var at sakte men sikkert byrja eg å lytte mest til morshjarta og kva som var riktig for min familie.

Eg lærte å senke skuldrane og slutte å stresse; stort sett, det hender at panikken slår meg frå tid til annan. Eg bestemde meg for å nyte småbornsperioden, og for å gjere det, så måtte eg finne ut kva som var viktig for oss, og kva me kunne velje vekk. Eg driv ikkje med fri barneoppdragelse, men eg har slakka ein del på krava og let poden få prøve meir sjølv, og rosar kreativiteten hans i staden for å klage på rotet. Eg tykkjer til dømes at det er kjempekoseleg når han teiknar med kritt på peisen. Ikkje berre ser det søtt ut med dei små strekane hans (moderne kunst), men eg får tid til å kvile litt på sofaen med ein god bok medan han held på. Kan hende det ikkje er heilt pedagogisk korrekt, men me kosar oss.

(Dersom du tykkjer det høyrdes fint ut, anbefalar eg deg å lese denne bokomtalen til “the Idle Parent”, skrive i bloggen til Jona, Mammalivet i Berlin.)

Ein periode hadde eg så mange reglar og press på korleis eg trudde ting burde vere, at eg berre var sliten, stressa og lei. Når eg kan reagere slik, så tenker eg det er heilt naturleg for borna å gjerne reagere negativt, óg. Det er så herleg når eg kan sleppe dei krava og berre vere meg, og la poden få vere seg! Eg held litt på den at en lukkeleg mor gir lukkelege born. Eg klappar i hendene når eg les om mødre som utfordrar god-mor boksen, og som står ærleg fram i media om korleis dei eigentleg har det. Det er herleg lesning for ei mor som meg, som forsøker å filtrere vekk press utanfrå, slik at familien kan finne vårt eige trivselsnivå. Eg anbefalar å lese intervjuet i Dagbladet med Marte Frimand-Anda, eller Casa Kaos som ho er kjend som i bloggverda. Eg anbefaler og å følgje med på bloggen hennar, som eg linka til ovenfor.

Kvar familie er anleis, kvart born har forskjellige behov. Eg kan berre snakka for meg sjølv, men eg fann ikkje denne identiteten, tryggleiken og gleda før eg turde tenke litt utanfor den tronge “god-mor” boksen sjølv. Når alt kjem til alt, så var det beste rådet eg nokon gong har fått, det rådet om å ikkje berre høyre på råd: “det er du som er mor, det er du som kjenner guten din best”. Skremmande, men fantastisk godt å høyre, når eg sat der, aleine og fortvila, med ein liten baby som kom utan bruksanvisning. Ein liknande setning som har vore til god hjelp, var: “lat som du er på ei øde øy utan nokon å spørje”. Denne måten klarar eg å filtrere vekk det me ikkje treng i livet vårt, og opne auga for kva familien min verkeleg treng.

Nokre dagar kjem min eigen mobbehistorie fram og bit meg i ræva, når eg minst anar det. Her tenkjer eg konkret på gamle tankemønstre, innøvd kritikk og automatiske kjensler som kjem når det er noko som “triggar” gamle opplevingar.

Sidan eg har vore i ein periode med sterk personleg vekst, så vert eg  litt forbausa og det tek ei lita stund før eg skjønar kva som skjer. Når eg reagerer med sorg og kjenner meg utanfor og avvist, på hendelser eg rasjonelt sett tenker eg ikkje burde reagere på.

Då skjønar eg at det er den vetle jenta inne i meg som vert lei seg, som drar assosiasjonar til den gong eg stod på skuleplassen og hadde ingen å leike med. Assosiasjoner til den jenta som alltid var utanfor, og som har utvikla ein fintfølande radar på alt som smakar av avvisning.

I vaksen alder har eg måtte lære meg å skilje mellom avvising og mellom kjenslene til den vetle jenta. Ofte vert eg ikkje avvist i det heile, men ein del av meg kan framleis vere så utruleg vâr at det kan kjendes ut som avvisning, likevel.

I det siste har eg hatt fleire utfordringar som går direkte på dette her. Sjølv om eg rasjonelt og fornuftig sett ser at eg slett ikkje vert avvist, og personane det gjeld er fylde med kjærleik og tryggleik, så har det hendt at den vetle jenta i meg ynskjer å gjøyme seg vekk for å gråte.

I staden for å gå direkte til dei det gjeld for å søke bekreftelse på at eg er god nok, i staden for å konfontrere og legge skulda på andre (noko som eg gjorde ganske ofte før), har eg i staden prøvd å bekrefte meg sjølv. Uansett kor mykje bekreftelsar eg får av andre så vil det nemleg aldri vere nok. Det må kome innanfrå meg sjølv.

Dessuten så vil eg ikkje leggje press mine nærmaste eller kreve at dei skal oppføre seg på ein viss måte, berre for at eg skal føle meg trygg og glad. Dei må få vere seg sjølve, så må eg gi meg tryggleik, óg. Ikkje misforstå, eg stolar på og kan betru meg til dei rundt meg. Men det kjem til eit punkt kvar eg må brette opp armane og ta tak sjølv.

Den gåva eg har fått dei seinaste åra er at eg kan sjå når det er den vetle jenta som reagerer, eller når det er ein reell avvisning. Så i staden for å gi etter for dei negative reaksjonmønstra eg skildra nettopp, så tek eg meg god, fin Eileen-tid. Tid til å pleie meg sjølv, tid til kvile, og tid til å trøyste den vetle jenta.

Vegen heim att til meg sjølv frå dei vonde skuleåra med mobbing har vore lang og tornete, og eg skjønar at enkelte kjensler vil kome attende. Eg kjenner meg derimot heldig som har ei løysning. Ei løysing som er så enkel, men likevel så vanskeleg til tider.

Å gjøyme andletet ned i pelsen og få ein klem frå ein firbeint, slår aldri feil.